Zablokowane jelita. Niedrożność w jelicie cienkim (niedrożność jelita cienkiego lub SBO) jest bardziej powszechna niż blokada w innym miejscu przewodu pokarmowego. . Biorąc pod uwagę jego długość i strukturę, jest bardziej podatny na szereg przyczyn, które mogą skutkować częściową lub całkowitą niedrożnośc
Rodzinnej polipowatości gruczolakowatej towarzyszą również inne nowotwory złośliwe i łagodne, w tym rak tarczycy, gruczolakorak jelita cienkiego, wątrobiak zarodkowy, rak trzustki, żołądka i nadnercza, gruczolak nadnercza, guzy mózgu, przede wszystkim rdzeniak. Ryzyko raka trzustki jest 4,5-krotnie zwiększone.
Niedrożność ma wówczas zwykle charakter wielopoziomowy, zwłaszcza gdy dotyczy jelita cienkiego, co najczęściej występuje u chorych z przerzutami do sieci, licznymi zrostami międzyjelitowymi, którym towarzyszy wysiew komórek nowotworowych do otrzewnej (carcinosis peritonei) [3].
Podejrzenie perforacji jelita grubego lub przetok jest wskazaniem do wykonania badania z użyciem kontrastów rozpuszczalnych w wodzie. W takiej sytuacji stosowanie barytu jest przeciwwskazane. Przeciwwskazaniem do badania kontrastowego dolnego odcinka przewodu pokarmowego jest również ostre rozdęcie okrężnicy (megacolon toxicum) lub
. fot. Adobe Stock Jakie są rokowania w raku jelita cienkiego i jak go rozpoznać? Postanowiłyśmy zapytać o to specjalistę – chirurga onkologa lek. Janusza Sznajdera, Ordynatora Oddziału Chirurgii Onkologicznej Zagłębiowskiego Centrum Onkologii, Szpitala Specjalistycznego im. Sz. Starkiewicza w Dąbrowie Górniczej i konsultanta województwa śląskiego w Poradni Żywieniowej Nutrimed. Gdzie najczęściej umiejscawia się rak jelita cienkiego? Lek. Janusz Sznajder: Rak jelita cienkiego występuje stosunkowo rzadko i diagnozuje się go w około 0,5% przypadków wszystkich nowotworów (1-3% nowotworów przewodu pokarmowego). Rodzaje guzów jelita cienkiego obejmują zarówno nowotwory łagodne, jak i złośliwe. Do nowotworów złośliwych jelita cienkiego zalicza się: raka gruczołowego (ok. 50%), rakowiaki, chłoniaki, mięsaki, GIST. Do łagodnych odmian należą z kolei: mięśniaki, włókniaki, nerwiaki, naczyniaki. Rak gruczołowy najczęściej jest zlokalizowany w dwunastnicy i jelicie czczym, a rakowiaki i mięsaki – w jelicie biodrowym. Jakie są jego przyczyny? Rak jelita cienkiego może mieć charakter wtórny związany z przerzutowaniem – to znaczy występuje u osób, u których wcześniej zdiagnozowany został inny rodzaj nowotworu, taki jak rak jelita grubego, prostaty czy piersi. Z kolei jako guz pierwotny często występuje u pacjentów, u których zdiagnozowano choroby związane ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na nowotwór jelita cienkiego. Wśród nich można wskazać takie jak: choroba Leśniowskiego-Crohna czy zespoły polipowatości rodzinnej, zespół Lyncha, zespół Peutza-Jeghersa, jak również choroba trzewna i AIDS. Dodatkowym czynnikiem zwiększającym ryzyko zachorowania na raka jelita cienkiego może być celiakia, cholecystektomia, palenie tytoniu, spożywanie alkoholu i nieprawidłowa dieta. Raka jelita cienkiego najczęściej diagnozuje się wśród osób w 7. dekadzie życia (85% przypadków po 50. roku życia). Jakie objawy mogą o nim świadczyć? Objawy raka jelita cienkiego często bywają niemal niezauważalne lub ze względu na brak wyjątkowo charakterystycznych oznak – ignorowane przez chorych. Dlatego też w we wczesnych stopniach zwykle jest wykrywany przypadkowo. Niespecyficzne objawy są przyczyną opóźnienia postawienia diagnozy nawet o 4-7 miesięcy. To, co powinno zwrócić uwagę, to nieuzasadnione przez inną dolegliwość wymioty, nudności i nasilające się bóle brzucha po posiłku. Typowym objawem w wielu nowotworach, a szczególnie tych występujących w obrębie przewodu pokarmowego, jest utrata masy ciała. Jeśli bez przyczyny, czyli nie stosując diet, nie uprawiając z większą częstotliwością sportu, zauważony zostanie spadek masy ciała, należy koniecznie udać się do lekarza. Niedożywienie w znacznej mierze spowodowane jest stanem ogólnoustrojowej reakcji zapalnej oraz wydzielaniem przez komórki nowotworowe substancji, które powodują rozpad białek i tkanki tłuszczowej. Dlatego w diecie osób chorych onkologicznie tak ważna jest odpowiednia – większa niż u osoby zdrowiej – podaż białka i energii. Wraz z rozwojem choroby mogą pojawić się nowe symptomy związane z przerzutami do innych narządów, które mogą wywoływać objawy takie jak powiększenie wątroby, ból w nadbrzuszu oraz prawym podżebrzu, żółtaczka, wodobrzusze, nudności i wymioty. Jak zwalczyć ból brzucha, nudności i wymioty? Jakie badania diagnozują raka jelita cienkiego? Tak, jak w większości przypadków podejrzenia nowotworu, tak też przy wystąpieniu raka jelita cienkiego diagnozę powinno rozpocząć kompleksowe przeprowadzenie wywiadu z pacjentem oraz podstawowych badań laboratoryjnych, takich jak badanie krwi, kału (w tym badanie na krew utajoną), ocena stanu wątroby poprzez zweryfikowanie prób wątrobowych. Następne kroki to badanie endoskopowe (z zastosowaniem kapsułki endoskopowej czy enteroskopii balonowej) lub obrazowe (tomografia komputerowa, rzadziej rezonans magnetyczny). W endoskopii kapsułkowej pacjent połyka kapsułkę z rejestratorem wideo, która umożliwia dokładne obrazowanie wnętrza jelita i jego zapis. Enteroskopia balonowa polega z kolei na umieszczeniu specjalnego endoskopu zakończonego balonem, który następnie jest wypełniany gazem. Dzięki tej technice możliwe jest nie tylko obejrzenie całego jelita cienkiego, ale także pobranie próbki z jelit i ewentualne zatamowanie krwawień podczas jednego badania. Natomiast tomografię komputerową (TK) najczęściej przeprowadza się w celu oceny stopnia zawansowania nowotworu – obejmuje obszar jamy brzusznej i miednicy. Badanie wykonywane jest po dożylnym podaniu kontrastu. Często w celu uwidocznienia ściany jelita cienkiego stosuje się środek kontrastowy (w praktyce najczęściej jest to woda), podawany doustnie lub do cewnika położonego w dwunastnicy. Obecnie wielorzędowa TK jamy brzusznej i miednicy z enteroklizą wysuwa się na pierwsze miejsce w diagnostyce obrazowej guzów jelita cienkiego. Niestety raka jelita cienkiego czasami nie da się rozpoznać wymienionymi metodami. W takich sytuacjach stosuje się diagnostyczną laparotomię lub laparoskopię. Jakie daje rokowania? Rokowania w przypadku raka jelita cienkiego różnią się w zależności od tego, czy nowotwór jest złośliwy, w jakim odcinku jelita występuje oraz kiedy został wykryty. W przypadku guzów łagodnych rokowania są oceniane jako dobre. Natomiast w przypadku guzów złośliwych szacuje się pięcioletnią przeżywalność chorych na 10-30%. Rokowanie jest znacznie gorsze niż w raku jelita grubego w tym samym stopniu zaawansowania. Szczególnie niekorzystna jest dwunastnicza lokalizacja guza, płeć męska, niski stopień zróżnicowania nowotworu oraz podeszły wiek chorych. Jak się go leczy? Wszystko zależy od rodzaju, wielkości i umiejscowienia guza, a także kondycji pacjenta. Metodą leczenia radykalnego jest leczenie operacyjne – endoskopowe lub chirurgiczne. W przypadku nowotworów łagodnych najczęściej nie ma przeciwwskazań do ich usunięcia. Guz złośliwy może natomiast być nieoperacyjny lub powodować konieczność nie tylko operacji, ale także prowadzenia chemioterapii lub radioterapii. Integralnym elementem leczenia przeciwnowotworowego, szczególnie w przypadku nowotworów w obrębie przewodu pokarmowego, jest leczenie żywieniowe. Objawy niedożywienia lub wyniszczenia dotyczą większości chorych z tym typem nowotworu, a ich wynikiem jest zwiększenie liczby powikłań, utrata masy ciała i masy mięśniowej, wydłużenie czasu pobytu w szpitalu, pogorszenie sprawności psychoruchowej, a niekiedy odroczenie lub rezygnacja z danej metody leczenia. Dieta pacjenta onkologicznego powinna zawierać większą ilość energii i białka. Samo zwiększone zużycie tych składników to jeden z czynników ryzyka niedożywienia. Niekiedy istnieją też problemy z odżywianiem wynikające z dolegliwości bólowych przy połykaniu pokarmów, stanów zapalanych, braku apetytu, a w przypadku nowotworów jelita cienkiego – konieczności usunięcia fragmentu przewodu pokarmowego. Wybór metody leczenia żywieniowego zależy od kilku czynników: analizy aktualnego stanu klinicznego pacjenta, stopnia i rodzaju niedożywienia, planowanego okresu żywienia i aktualnego leczenia (np. przed lub po operacji). W pierwszej kolejności, jeżeli przewód pokarmowy jest drożny, stosuje się żywienie drogą doustną poprzez wzbogacenie diety specjalistycznymi preparatami odżywczymi. Jeżeli żywienie doustne jest niemożliwe lub niewystarczające, włącza się żywienie dojelitowe bezpośrednio do żołądka lub jelita (poprzez zgłębnik nosowo-żołądkowy lub tzw. PEG). Niekiedy konieczne jest łączenie żywienia dojelitowego z pozajelitowym (dożylnym), a w ostateczności pozostawienie tylko dożylnego. Zobacz też:Gdy ból brzucha, kaszel czy osłabienie oznaczają raka… Jakie są objawy nowotworów?Jak rozpoznać objawy raka trzustki? Ekspert: lek. Janusz Sznajder – chirurg onkolog, Ordynator Oddziału Chirurgii Onkologicznej Zagłębiowskiego Centrum Onkologii, Szpitala Specjalistycznego im. Sz. Starkiewicza w Dąbrowie Górniczej, konsultant województwa śląskiego w Poradni Żywieniowej Nutrimed. Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!
Rak jelita cienkiego to najrzadziej diagnozowany nowotwór układu pokarmowego. Niestety, ze względu na rzadkość występowania, a także na niecharakterystyczne objawy i lokalizację, która utrudnia badanie, rak jelita cienkiego jest zwykle diagnozowany w zaawansowanym stadium rozwoju, co znacznie zmniejsza rokowania chorych. Jakie są przyczyny i objawy raka jelita cienkiego? Na czym polega leczenie tego typu nowotworu? Spis treściRak jelita cienkiego - przyczyny i czynniki ryzykaRak jelita cienkiego - objawyZobacz, jaka dieta zmniejsza ryzyko raka [WIDEO]Rak jelita cienkiego - diagnoza, leczenie i rokowania Rak jelita cienkiego to rzadko występujący nowotwór. Jeśli już jednak dochodzi do rozwoju patologicznych zmian, ponad połowa z nich występuje w dwunastnicy, a pozostałe pojawiają się w jelicie czczym i nieco rzadziej w krętym, najczęściej pod postacią gruczolakoraków, rakowiaków oraz mięsaków gładkokomórkowych. Zdecydowanie rzadziej w jelicie cienkim można znaleźć guzy stromalne oraz chłoniaki. Na rozwój raka jelita cienkiego najbardziej są narażone osoby między 50. a 60. rokiem życia. Rak jelita cienkiego - przyczyny i czynniki ryzyka Rak jelita cienkiego zwykle jest wynikiem przerzutów nowotworów innych narządów jamy brzusznej i miednicy, a jako guz pierwotny, czyli wywodzący się z jelita cienkiego, pojawia się zwykle u osób dotkniętych chorobami tego odcinka przewodu pokarmowego, takich jak choroba Leśniowskiego-Crohna czy zespoły polipowatości, np. zespół Gardnera czy Peutz-Jeghersa. Ryzyko zachorowania na raka jelita cienkiego zwiększają także celiakia i wrodzony niepolipowaty rak jelita grubego. Rak jelita cienkiego - objawy Na raka jelita cienkiego składa się zespół niecharakterystycznych objawów, takich jak: niedokrwistość krwawienie do przewodu pokarmowego biegunka bóle brzucha Dopiero w zaawansowanym stadium rozwoju może pojawić się tzw. ostry brzuch, czyli zespół szybko rozwijających się objawów, takich jak twardy brzuch, wymioty, osłabienie perystaltyki jelit, zatrzymanie gazów i bardzo silne bóle brzucha. "Ostry brzuch" może być konsekwencją niedrożności albo przedziurawienia jelita. Zobacz, jaka dieta zmniejsza ryzyko raka [WIDEO] Co jeść, aby uniknąć raka? Rak jelita cienkiego - diagnoza, leczenie i rokowania Pacjenci, którzy skarżą się na niespecyficzne objawy raka jelita cienkiego, zwykle kierowani są na badanie endoskopowe górnego i dolnego odcinka przewodu pokarmowego. Niestety, tego typu badanie, mimo że umożliwia bezpośrednią ocenę zmian w jelicie, może wskazywać na niespecyficzne zmiany zapalne lub zwyrodnieniowe, które mogą maskować i opóźniać postawienie właściwej diagnozy. Dlatego w celu rozpoznania i oceny stopnia zaawansowania nowotworu wykonuje się szereg badań. Poza badaniem endoskopowym przeprowadza się także badanie kontrastowe jelita cienkiego, tomografię komputerową i rezonans magnetyczny. W postawieniu ostatecznej diagnozy pomagają także arteriografia i scyntygrafia - badania, które wykorzystuje się w przypadku krwawienia do przewodu pokarmowego z niejasnego źródła. W przypadku zdiagnozowania raka jelita cienkiego, zwykle wykonuje się operację, której celem jest wycięcie jelita z okolicznymi węzłami chłonnymi. Obecnie prowadzi się badania nad skutecznością chemioterapii wielolekowej. Ze względu na rzadkość występowania, a także na niecharakterystyczne objawy i lokalizację, która utrudnia badanie, rak jelita cienkiego zwykle jest diagnozowany w zaawansowanym stadium rozwoju, co znacznie zmniejsza rokowania pacjentów. Pięcioletnie przeżycie ocenia się na 25 do 40 procent.
Rak jelita cienkiego to rzadki i trudny do diagnozy nowotwór. Właśnie ta rzadkość występowania tej choroby powoduje, iż bardzo często jest to bardzo trudne zadanie diagnostyczne dla lekarzy. Rak jelita cienkiego to niewielki margines chorób układu pokarmowego. Jakie daje objawy i jak wygląda leczenie? Jelito cienkie to 2/3 całej długości całego przewodu pokarmowego. Umiejscowione jest pomiędzy żołądkiem a jelitem grubym i granice między nimi stanowi zastawka krętniczo-kątnicza. Spełnia dość istotną w rolę w procesie odżywiania, odpowiada bowiem za trawienie i wchłanianie substancji odżywczych. Jelito cienkie narażone jest na wiele chorób, również o podłożu onkologicznym. Każdy rodzaj nowotworów rożni się od siebie objawami, budową komórkową i przebiegiem. Objawy raka jelita cienkiego Prawidłowe zdiagnozowanie raka jelita cienkiego to dość spory problemem dla diagnostów. W pierwszej fazie ta choroba przebiega z reguły bezobjawowo. Taki stan może trwać przez dłuższy okres, a zatem choroba ma wiele czasu na rozprzestrzenianie. Nawet jeśli chory odczuwa dolegliwości bólowe ze strony przewodu pokarmowego to trudno jest niekiedy przypisać je chorym jelitom. Ale ból zawsze skłania do badań. Niespecyficzne objawy raka jelita cienkiego znacznie opóźniają właściwą diagnozę, bo sam pacjent często je bagatelizuje lub nawet ich nie zauważa. Do lekarza trafiają chorzy, którzy odczuwają już dolegliwości już przez dłuższy czas. Jakie objawy daje rak jelita cienkiego? Oto najważniejsze: narastające dolegliwości bólowe- powoduje je dość silna niedrożność jelita cienkiego. Jest ona odczuwalna jako tępy ból, który promieniuje od pleców. Nie pojawia się po spożyciu posiłku,czy nadmiernej aktywności fizycznej. Dlatego też pacjenci często nie łączą go z przewodem pokarmowym, niedokrwistość- ten objaw spowodowany jest krwawieniem do przewodu pokarmowego i wywołuje anemię. Utrata żelaza powinna zawsze zaniepokoić chorego, niedrożność przewodu pokarmowego, która wywołuje:wymioty,biegunki,uczucie wzdęcia,problemy z systematycznym oddawaniem stolca,trudności w oddawaniu gazów, utrata wagi- każdy spadek wagi przy utrzymującym się dużym apetycie, bez stosowania diet odchudzających czy ograniczeń w spożywaniu posiłków może świadczyć o raku jelita cienkiego, krew w stolcu czy częste krwotoki z odbytu- przyczyny takich krwawień mogą być bardzo różne i często mylone są z hemoroidami. Ten objaw wymaga szczegółowej diagnostyki i wielu badań. Ostry ból brzucha pojawia się dopiero w mocno zaawansowanym stadium rozwoju choroby. Brzuch chorego staje się twardy, dochodzi do zatrzymania gazów i spotęgowania wszystkich objawów. Pacjenci, którzy trafiają do lekarza z reguły odczuwają dolegliwości bólowe już przez dłuższy czas. Na koniec pojawia się ogromne zmęczenie, utrzymujące się w sposób ciągły oraz utrata apetytu. Wszystkie te objawy mogą wskazywać na całkowitą niedrożność jelita lub na jego przedziurawienie. W ostatnim stadium raka jelita guzy w obrębie brzucha stają się wyczuwalne, ale ten objaw świadczy już o zaawansowanej chorobie. Nowotwór jelita cienkiego - łagodny i złośliwy Nowotwory jelita cienkiego dzielą się na łagodne i złośliwe. Nowotwory łagodne rosną powoli, nie rozprzestrzeniają się do innych narządów, a także nie dotykają otaczających tkanek. Zaliczają się do nich: włókniaki, naczyniaki, tłuszczaki, polipy. Nowotwory złośliwe charakteryzuje odmienna budowa od tkanki, z której pochodzą. Ich komórki szybko się dzielą, tworzą nacieki na sąsiadujących tkankach i niestety tworzą przerzuty. Do nowotworów złośliwych jelita zaliczane są: chłoniaki, mięsaki, gruczolakoraki, nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego, przerzuty z innych nowotworów. Przyczyny raka jelita cienkiego Rak jelita cienkiego to rzadki przypadek nowotworu złośliwego. Pojawia się częściej u kobiet niż u mężczyzn, głównie po 50 roku życia. Najczęściej dotyka osoby, które cierpią na chorobę Leśniowskiego-Crohna czy tak zwane zespoły polipowatości jelit. Ten złośliwy nowotwór może zaatakować każdy odcinek jelita cienkiego. Jednak najbardziej narażoną częścią jest dwunastnica. Co stwarza idealne podłoże do powstania i rozwoju tej choroby? Oto kilka dodatkowo sprzyjających czynników: uwarunkowania genetyczne, wcześniejsze zachorowania na raka jelita cienkiego lub grubego, wrodzony niepolipowaty rak jelita grubego, celiakia, czyli choroba trzewna, nadmierne spożywanie alkoholu, palenie tytoniu, niewłaściwa dieta. Dieta przy raku jelita cienkiego Odpowiednia dieta ma korzystny wpływ na prewencję w zachorowalności na raka jelita cienkiego. Warto, aby była bogata w błonnik pokarmowy, którego naturalnym źródłem są pełnoziarniste produkty zbożowe, warzywa i owoce. Wysokie stężenie witaminy D także zapobiega procesom rakotwórczym. Tak samo, jak wapń, który znajduję się w produktach mlecznych, rybach, zjadanych z ościami (jak sardynki czy szprotki), migdałach czy orzechach. Selen także wzmacnia ochronę komórkową, a zatem warto wprowadzać do diety ryby, kukurydzę i podroby. Rak jelita cienkiego – rokowania Ile się żyje z rakiem jelita cienkiego?Z uwagi na bardzo niecharakterystyczne objawy, a także trudną do badań lokalizację rokowania dla pacjentów nie są zbyt korzystne (często określane jako umiarkowane). Około 40 proc. chorych przeżywa okres 5 lat od momentu postawienia diagnozy. Tak naprawdę o naturalnym przebiegu samej choroby medycyna niewiele wie, a zatem ocena rokowań jest bardzo trudna. Natomiast guzy łagodne cechuje raczej dobre rokowanie. Ale te zmiany mogą powracać, dlatego też tak ważna jest systematyczna kontrola. Ocenę rokowań ułatwia prawidłowa diagnoza i badania. Do takich badań zaliczane są: badania krwi, w tym pełna morfologia, elektrolity, markery i próby wątrobowe, badania obrazowe, czyli prześwietlenia jelita cienkiego, także te z kontrastem, USG całej jamy brzusznej czy tomografia komputerowa, badania endoskopowe, arteriografia, obrazująca światła naczyń tętniczych, scyntygrafia, badająca stan narządów wewnętrznych wykorzystująca elementy medycyny nuklearnej. Te dwa ostatnie badania mają zastosowanie w sytuacjach niejasnego krwawienia do przewodu pokarmowego. Jest to często dość silny objaw raka jelita cienkiego, ale nie zawsze ta przyczyna jest oczywista. Szanse na dobre rokowania i szybkie wykrycie tego typu raka daje wczesna diagnostyka. A zatem lekarze bardzo często kierują pacjentów z ogólnymi dolegliwościami brzusznymi na szczegółowe badania przewodu pokarmowego. Warto poszerzać ogólną diagnostykę o szczegółowe badania jelit. Jak leczyć raka jelita cienkiego? Istnieje kilka sposób leczenia raka jelita cienkiego. Radykalną metodą leczenia raka jelita cienkiego jest zabieg operacyjny. Od czego uzależniony jest rodzaj i zakres operacji? Decyduje o tym kilka czynników, a przede wszystkim wielkość i lokalizacja guza, ogólny stan pacjenta i stopień zaawansowania choroby. Niekiedy już w trakcie badania endoskopowego możliwe jest usunięciepolipów. Ale bardzo często zachodzi potrzeba wycięcia kawałka jelita z okolicznymi węzłami chłonnymi. Aby odtworzyć ciągłość przewodu pokarmowego, trzeba połączyć ze sobą pozostałe końce jelita. Chirurgiczne wycięcie odbywa się na drodze laparotomii lub laparoskopowo. Wykonanie wycięcia zmienionej części jelita powinno także obejmować margines zdrowych tkanek. Chemioterapia- jest najczęściej traktowana jako metoda uzupełniająca leczenie systemowe. Medycyna nie potrafi jednoznacznie określić korzyści stosowaniu chemioterapii w przypadku raka jelita cienkiego z uwagi na sporadyczne występowanie tego typu nowotworów. Radioterapia - ta metoda stosowana jest sporadycznie, najczęściej jako forma uzupełniająca leczenie właściwe. Jej zadaniem jest przede wszystkim zmniejszenie ryzyka wznowy. Bardzo ważne znaczenie w leczeniu raka jelita cienkiego ma właściwa dieta. W pierwszych dniach po operacji, kiedy pacjent przebywa jeszcze w szpitalu stosowane jest odżywianie dożylne. Następnym etapem jest dieta płynna. Po kilku dniach wprowadzane są lekkostrawne pokarmy stałe. Pacjent po pewnym czasie powraca do normalnej diety, ale powinno być to zdrowe odżywianie Po leczeniu raka jelita cienkiego pacjenci obejmowani są medyczną opieka kontrolną. Regularne wizyty u lekarza i badania dają możliwości wczesnego wykrywania wznowy choroby. Bardzo często potrzebna jest także pomoc psychologiczna, aby pacjent poradził się ze skutkami choroby. Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!
Co to jest i jakie są przyczyny? Przez nowotwór jelita cienkiego rozumiemy zarówno złośliwe, jak i niezłośliwe guzy nowotworowe umiejscowione w jelicie cienkim. Guzy nowotworowe w jelicie cienkim mogą być pierwotne, to znaczy wywodzić się z jelita cienkiego lub przerzutowe, to znaczy wywodzić się z innych narządów, np.: jelita grubego, żołądka, trzustki, gruczołu krokowego, pęcherza moczowego czy narządów płciowych (jajników, macicy). Centralne położenie jelita cienkiego w jamie brzusznej powoduje, że narząd ten jest często wciągany w naciek nowotworowy guzów narządów, z którymi sąsiaduje w jamie brzusznej i miednicy. Nie ustalono jednoznacznych czynników wpływających na powstanie nowotworów jelita cienkiego. Do najczęściej wymienianych zalicza się palenie tytoniu i spożywanie alkoholu. Zauważono, że nowotwory jelita cienkiego pojawiają się częściej u osób, u których stwierdza się występowanie innych chorób przewodu pokarmowego, w tym: choroby Leśniowskiego i Crohna, celiakii, obecność polipów i zespołów polipowatości przewodu pokarmowego, takich jak zespół Gardnera, polipowatość rodzinna, zespół Peutza i Jeghersa. Nowotwory jelita cienkiego mogą występować również u chorych, u których stwierdza się jednoczesne występowanie nowotworów innych narządów - dotyczy to kobiet chorych na raka piersi, raka endometrium oraz mężczyzn z rakiem gruczołu krokowego. Rak jelita cienkiego może współwystępować u chorych na raka jelita grubego. Jak często występuje? Pierwotne nowotwory jelita cienkiego występują bardzo rzadko. Uważa się, że stanowią one około 2% wszystkich nowotworów przewodu pokarmowego. Kiedy zauważymy, że długość jelita cienkiego to ponad 70% długości całego przewodu pokarmowego, a jego powierzchnia przekracza 90% powierzchni całego przewodu pokarmowego, to liczba chorych z powodu choroby nowotworowej jelita cienkiego jest zaskakująco mała. Szybki pasaż płynnej treści jelitowej, uboga flora bakteryjna oraz brak czynników bezpośrednio uszkadzających ściany jelita cienkiego sprawiają, że nowotwory w tej części przewodu pokarmowego występują rzadziej niż w innych odcinkach przewodu pokarmowego. Jak się objawia nowotwór jelita cienkiego? Rozpoznanie choroby nowotworowej jelita cienkiego jest trudne, ponieważ nie ma żadnych typowych objawów, wskazujących na chorobę nowotworową tej części przewodu pokarmowego. Dotyczy to zwłaszcza wczesnego okresu trwania choroby nowotworowej. Co więcej, w chwili obecnej, badania, które pozwalałyby rozpoznać chorobę nowotworową jelita cienkiego w sposób pewny nie są powszechnie dostępne. Jest to, niestety, przyczyną zbyt późnego często rozpoczęcia leczenia, co może oznaczać, że wycięcie nowotworu jelita cienkiego w czasie operacji będzie bardzo trudne. Szacuje się, że okres od pierwszych nietypowych objawów do rozpoczęcia leczenia wynosi średnio 8 miesięcy. Niepokojące objawy: Niedokrwistość z niedoboru żelaza może świadczyć o długotrwałym, tak zwanym utajonym krwawieniu z guza nowotworowego do światła jelita cienkiego. Nagłe pojawienie się i utrzymywanie przez dłuższy czas wzdęć, okresowe wymioty i zaparcia, brak stolca. Przyczyną powyższego zespołu objawów może być utrudnienie przepływu treści jelitowej. Jest ono wynikiem zamknięcia światła jelita cienkiego przez wzrastający guz nowotworowy. Inną częstą przyczyną zaburzenia przepływu treści jelitowej, spowodowanej chorobą nowotworową, jest wgłobienie jelit (czyli wciśnięcie się jednego odcinka jelita w drugi, w sposób przypominający wędkę teleskopową). Guz wyczuwalny w środkowej części brzucha dotyczy około 1 chorych. Jest to późny objaw choroby nowotworowej, wskazujący na duże rozmiary guza. Należy pamiętać, że obecność guza nowotworowego w brzuchu nie musi wiązać się z bólem. Nigdy nie wolno lekceważyć wyczuwalnych guzów w obrębie brzucha, każde podejrzenie ich występowania wymaga konsultacji lekarza. Krwawienie – nasilone krwawienie rzadko towarzyszy nowotworom jelita cienkiego. Krwawienie takie może jednak być objawem guza nowotworowego w jelicie cienkim i zawsze należy wykluczyć chorobę nowotworową jako przyczynę krwawienia. Nawracające bóle brzucha; szczególnie niepokojące są te bóle, których przyczyny nie udało się ustalić. W chorobie nowotworowej jelita cienkiego chorzy skarżą się na tępe bóle w środkowej części brzucha, które mogą promieniować do pleców. Ważne jest to, że pojawianie się bólów nie jest związane z jedzeniem, porą dnia ani aktywnością fizyczną. Przedziurawienie (perforacja) jelita cienkiego, o której świadczyć może nagły silny ból brzucha nieustępujący po lekach przeciwbólowych. Dolegliwości bólowe mogą zmniejszać się przy ograniczeniu ruchów, przyjmowaniu pozycji, która zmniejsza napięcie mięśni brzucha. Najczęściej chorzy przyjmują pozycję leżącą lub półsiedzącą, z nogami podkurczonymi. Obserwuje się wówczas szybkie pogarszanie się stanu ogólnego, odwodnienie, brak apetytu. Objawom tym towarzyszy wysoka gorączka. Utrata masy ciała – niezwiązana z wprowadzeniem diety odchudzającej, zmniejszeniem przyjmowania pokarmów albo wzrostem aktywności fizycznej. Co robić w razie wystąpienia objawów? Wszystkie wymienione powyżej objawy mogą, ale nie muszą wskazywać na chorobę nowotworową jelita cienkiego. Ich wystąpienie w każdej sytuacji wymaga wizyty w gabinecie lekarza rodzinnego, który podejmuje decyzje związane z ostatecznym rozpoznaniem przyczyn powstania opisanych objawów. Należy również pamiętać, że chociaż choroba nowotworowa jelita cienkiego występuje bardzo rzadko a jej symptomy są niecharakterystyczne, to wystąpienie wymienionych powyżej objawów wymaga konsultacji lekarskiej. Ich przyczyną mogą być również inne poważne choroby jelita cienkiego, na przykład choroba Leśniowskiego i Crohna. Pamiętaj! Nigdy nie wolno lekceważyć wyczuwalnych guzów w obrębie jamy brzusznej. Jak lekarz ustala diagnozę? Na wstępie należy zwrócić uwagę na to, że za zlecenie przedstawionych poniżej badań diagnostycznych odpowiedzialny jest zespół lekarzy. Do zespołu tego należy zaliczyć lekarza rodzinnego, jako lekarza pierwszego kontaktu, oraz specjalistów: gastroenterologa, chirurga i onkologa. Pacjent może spodziewać się wykonania większości z wymienionych poniżej badań. Prawidłowe rozpoznanie wymaga zebrania szczegółowych informacji na temat objawów choroby oraz zbadanie brzucha chorego. Badanie krwi: morfologia, próby wątrobowe, elektrolity, marker CEA. Badanie moczu ze zbiórki dobowej: kwas 5-hydroksyindolooctowy (5-HIAA) w przypadku podejrzenia rakowiaka. Badanie stolca: badanie na krew utajoną. Badania obrazowe: prześwietlenie jelita cienkiego z zastosowaniem środka kontrastowego, tomografia komputerowa, ultrasonografia jamy brzusznej. Badanie endoskopowe dwunastnicy, tak zwana duodenoskopia. Badaniem endoskopowym o małej inwazyjności, które stanowi przełom w diagnostyce chorób jelita cienkiego, jest badanie z zastosowaniem kapsuły endoskopowej. Jednakże, ze względu na wysoki koszt, nie jest ono jeszcze Polsce szeroko dostępne. Tabela 1. Najczęściej występujące formy nowotworów jelita cienkiego Nowotwory niezłośliwe (łagodne) Gruczolaki – występują jako polipy Tłuszczaki Nowotwory złośliwe Gruczolakorak – potocznie określany jako rak jelita cienkiego Rakowiak Chłoniak Mięsak Przerzuty nowotworów z innych narządów Każdy z wymienionych powyżej nowotworów jelita cienkiego należy do odrębnej grupy, co wiąże się z innym ryzykiem wystąpienia, innymi objawami, a przede wszystkim - odmiennym sposobem leczenia. Z tego powodu nowotwory te zostaną omówione osobno.
nowotwory jelita cienkiego forum